Een vloekende dominee.

Er kwam een grote man, eind in de tachtig, wankel ter been de viszaak binnen. Met een stem als een bulderende herfststorm bestelde hij een haring met ui maar zonder zuur. ‘Er is al genoeg zuur in de wereld,’ mompelde hij in de ruimte. Tevens bestelde hij een doosje Chardonnay en greep ondertussen een fles witte wijn van de toonbank met de woorden:’ Die ken ik nog niet.’

Hij keerde zich wankelend om vloekte godverdomme en keek mij aan. Ik gezeten op het bankje naast het fonteintje. In zijn blik zag ik een hulpvraag: ‘Wilt u opstaan en mij uw zitplaats aanbieden?’ Mijn vriend en compagnon die naast mij zat, stond op. Ik schoof opzij en de man nam naast mij plaats.

‘Godverdomme,’ zei hij, ‘ Ik zou zo dood neervallen.’ Waarschijnlijk omdat hij met dat grote lijf dreigde om te vallen. De orthodox christelijke visboer en zijn zwangere dochter beten zich met een strak gezicht op de lippen. ‘Ik ben dementerend,’ verontschuldigde hij zich. Met die krachtige stem leek mij dat vrijwel onmogelijk dus ik begon te lachen. ‘Ik zeg dat ik dement ben en u begint te lachen?’ ‘Ja’, zei ik, ‘ik geloof er niks van.’ ‘Over geloof hoeft u tegen mij niks te zeggen, ik ben dominee,’ ging hij verder. ‘En ik ben dagelijks op de concertzender op de radio tussen 1 en 10 over 1 te beluisteren. ‘Ik ben mijn leven lang al verbonden aan de VPRO.’

‘En u bent dominee?’ vroeg ik. ‘Ja, eerst doopsgezind en daarna remonstrants.’ ‘En u vloekt. U bent de vloekende dominee.’ ‘ Ja, zo is het,’ zei hij. Daarna hadden wij gezeten op dat bankje in de viszaak een heel open gesprek over Bijbelse en religieuze zaken. Het verraste mij niet dat hij niet volgens de strakke leer reageerde op mijn vragen.

Rik Bronkhorst.

Oorlog vanuit het geloof.

Moslims zeggen ‘Het Boek/de Bijbel’ is geschreven door mensen, de Koran komt rechtstreeks van de profeet. En zij bestrijden elkaar. Het lijkt mij allemaal mensenwerk waarbij respect voor de ander zijn geloofsovertuiging centraal staat. Met het oude testament/de Thora in hoofd en hart vertrappen de fundamentalistische Israëliërs de rechten van de Palestijnen. Met de Russisch orthodoxe kerk achter zich begaat Poetin oorlogsmisdaden tegen de bevolking van Oekraïne. Met de evangelische christenen die uit zijn op Bijbelse gronden naar het Armageddon/de vernietiging van de mensheid zodat Jezus terugkeert op aarde heeft Trump het ministerie van defensie omgedoopt tot ministerie van oorlog. Zo zijn er vanuit etnische geloofsovertuigingen nog meer brandhaarden op aarde.

Geloof, van welke richting dan ook, bestaat voor mij uit de liefdevolle boodschap, mededogen, omzien naar de ander, respect voor de ander, en vrede van Jezus van Nazareth. Diezelfde boodschap vind je in alle grote wereldreligies. Het zijn de mensen/politici/generaals/oproerkraaiers/oorlogszuchtigen uit op macht/geld die in hun waanzin de wereld tot een donker geheel maken. Het is om hopeloos van te worden.

Rik Bronkhorst.

Hoe zit dat met lichaam, ziel en geest?

Het lichaam is maar een vehikel, zonder geest en ziel zit er geen leven in.

De ziel is dat gedeelte van een mens waarin hij alles beleeft. Zijn verlangens, zijn hunkeringen, zijn begeerten en ook zijn emoties zoals woede of vreugde, haat of dankbaarheid. Dat zijn uitingen van de ziel.

De ziel is verankerd in het lichaam.

Zonder lichaam kan de ziel niet bestaan op aarde.

Het lichaam echter kan zonder de ziel niets anders zijn dan stof.

Als er verder niets zou zijn als de ziel, dan zou de ziel heen en weer geslingerd worden door zijn emoties en net als een dier zou de mens redeloos leven.

De diepste kern van de mens is echter de geest.

De geest komt voort uit het Goddelijke en is de aanjager van leven.

Het lichaam is het voertuig van de ziel.

De ziel is het voertuig van de geest.

Lichaam en ziel worden in leven gehouden door de geest.

Wanneer je je ziel verkent en tot zelfkennis komt word je verlicht door de zuiverheid van de geest.

De geest is direct verbonden met het Goddelijke.

Dat wat leven brengt. (geschreven vanuit inspiratie vanuit het boekje Gnosis van Jacob Slavenburg).

Rik Bronkhorst.

Keuzes maken.

Je kunt niet kiezen wat je overkomt, maar wel hoe je daarmee omgaat.

Dat stond er van de week op de scheurkalender 365 dagen succesvol.

De omstandigheden maken de mens. Soms kun je alleen maar kiezen uit twee kwaden en kies je de voor jou minst kwade.

Wat belangrijk is dat je eerlijk blijft tegenover anderen en jezelf. Wij allen zijn niet feilloos, de omstandigheden bepalen hoe je reageert. Soms zit je zelf zo in de knoei dat je verkeerde keuzes maak. Maar soms is de overmacht zo groot dat er van een eerlijke keuze geen sprake kan zijn. Vergeef jezelf en erken dat ook jij kan falen. Wie zonder zonde is werpe de eerste steen en de boodschapper wordt altijd gestenigd. Het hemd is nader dan de rok, maar foei aan hen die de waarheid verdraaien uit eigenbelang en niet ruiterlijk erkennen dat zijzelf fouten hebben gemaakt.

Rik Bronkhorst.

Politiek vandaag.

Het politieke kompas van onze samenleving raakt van slag. De oude as van ‘links’ versus ‘rechts’ is aan het vervagen. Jongeren zeggen dat ze ‘rechts’ stemmen, maar bedoelen daarmee vaak dat ze zich zorgen maken over eerlijkheid, veiligheid en bestaanszekerheid – waarden die evengoed bij GroenLinks of de SP kunnen passen. Ondertussen schuift de VVD richting hard populisme, flirt de ChristenUnie met linkse principes, maar wil niet links genoemd worden en is de PVV sociaal links maar cultureel extreemrechts. Kortom: de etiketten kloppen niet meer met de inhoud.

Voormalig VVD-leider Klaas Dijkhoff verwoordde het treffend: “De tegenstelling links/rechts werkt niet meer. De echte breuklijn van onze tijd is democratisch versus anti-democratisch.” Een belangrijke constatering. Niet meer de inhoud van het beleid staat centraal, maar de bereidheid om democratische spelregels te respecteren. Het gaat om de vraag of je een rechtsstaat verdraagt die soms tegen je belang in werkt – of dat je bereid bent die te ondermijnen zodra je een meerderheid hebt.

Rinus van Warven, docent ethiek.

De samenleving en 4 mei.

4 mei, Dodenherdenking. Oorlogen gaan voorbij, zo ook de generaties die die oorlogen bewust hebben doorgemaakt. Ook mijn generatie die kort na de oorlog geboren is, de babyboomers gaan voorbij in de tijd, hoewel wij nog wel zijn opgegroeid en onder de indruk zijn van de verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Maar alles gaat voorbij, ook de herinnering, de levensechte gedachten, zelfs de angst en pijn beleving van die gedachten aan voorbije oorlogen gaat voorbij. Gedenken wij nog de Eerste Wereldoorlog? De oorlog tegen de Fransen? De Tachtigjarige Oorlog? Generaties gaan voorbij en de sterke herbeleving, het gedachtengoed, de herinnering vervliegen ook in de tijd met het voorbijgaan van hele generaties. Hoe moet dat in de toekomst? Alle doden herdenken die in oorlogen gestorven zijn? Of nog breder iedereen herdenken die gestorven is? Dat laatste hebben de katholieken Allerzielen voor. Hoe het ook zij of wat er ook in de toekomst aan beleving is bij herdenkingen, ik weet het niet hoe verder te gaan met de door mij altijd als zeer indrukwekkende Dodenherdenking op 4 mei beleefde dag. Voorlopig is het nog zo het is, ook al klinken er uit verschillende hoeken van de samenleving al andere geluiden op en dat niet in de laatste plaats door medelanders uit andere landen waar nu oorlog heerst.

Rik Bronkhorst.

Orgaandonatie.

Wanneer hersendode mensen op de operatietafel liggen om geopereerd te worden, gebeurt het in 75% van de gevallen dat ze spontane verdedigingsreacties uitvoeren met hun armen Sommigen slaan hun armen voor hun borst in een beschermend gebaar, anderen onder hen staan zelfs een beetje rechtop. Het gebeurt ook dat ze helemaal rechtop gaan zitten, hun verzorgster stevig vastpakken of zelfs om zich wikkelen en gorrelende geluiden maken. Bloeddruk en hartslag gaan ook omhoog. Volgens de aanwezige chirurgische assistenten is het elke keer weer eng: je went er nooit aan! Er zijn zelfs voorbeelden van chirurgische assistenten die zo bang zijn dat ze hun beroep hebben opgegeven.

De verdedigingsbewegingen van donoren, die op het punt staan geopereerd te worden, heten “Lazarus-Reflex”.

Ook de Lazarus-reflexen zijn een teken dat de hersendood niet dood is: Welke dode is in staat om op te staan en de operatieassistent te omringen? Artsen zeggen over deze gebaren en bewegingen dat dit onwillekeurige spierreflexen zijn: ruggenmergreflexen die door het ruggenmer Ze suggereren dat dit antwoord alle vragen beantwoordt die je over dit fenomeen kunt stellen. Dat is echter niet het geval. Alleen al deze rechtvaardiging zou ons tot nadenken moeten geven; want zulke onwillekeurige spierreflexen zijn waarschijnlijk alleen mogelijk bij iemand die leeft, en niet bij iemand die dood is. Heb je wel eens een dode gezien die ineens rechtop ging zitten?

Een jonge anesthesist was voor het eerst aanwezig bij een operatie waarbij organen werden gewonnen. Aan het begin van de operatie gaf zijn baas, anesthesist, hem de instructies om te beginnen met het toedienen van de verdoving. De jonge anesthesist reageerde verrast: “Dat is niet nodig, hij is toch dood?” ” Gaan we geen verdoving toedienen aan iemand die dood is? “Haar gezicht draaide zich om naar een bijna kwaadaardig gezicht, en ze gooide een enkele zin naar hem: “Hoe weet je dat zeker? “Toen was de jonge anesthesist verbijsterd.

Ger Lodewick stelt in deze context de enige al te begrijpelijke vraag: “Moeten we de Lazarus-reflexen mogelijk beschouwen als de laatste poging van iemand die zich bewust is van wat er met hem gaat gebeuren? “

De toediening van narcose bij het uithalen van organen wordt anders gedacht. In de richtlijnen van de Duitse Stichting Orgaan Transplantatie (DSO) – de stichting die orgaandonatie reguleert in Duitsland – staat dat verdoving niet nodig is om het bewustzijn van de orgaandonor uit te sluiten en pijnreacties te vermijden. Met het oog op de Lazarus-reflexe is het echter redelijk om de orgaandonor te kalmeren met gepaste middelen (zoals opiaten) of te ontspannen (,,relax” staat in de Duitse tekst). Je vraagt je af: Hoe kun je ontspannen en een dode te ruste brengen?

Ook-zo staat het in de Duitse tekst- logisch. met deze opiaten om een verhoging van de bloeddruk en hartslag te voorkomen. Wie dit leest kan alleen maar tot de conclusie komen dat het om een levend persoon gaat en niet om een dood persoon – toch?

Welke dode heeft verdoving nodig?

Welke dood kan de bloeddruk doen stijgen?

Welke doden doet de verdediging?

Het is dus niet juist om te beweren dat iemand dood is als zijn hersenen niet werken – die persoon heeft nog een (hoger) bewustzijn. We kunnen dus niet beweren dat iemand dood is als de hersenen stoppen met werken.

Daarom zijn steeds meer mensen ervan overtuigd dat het moment waarop hersendood wordt bepaald niet het moment van de dood is, maar een moment of fase in het doodsproces.

De meeste artsen zijn het erover eens dat op het moment waarop hersendood wordt vastgesteld, het proces van sterven onomkeerbaar is geworden. Maar hersendood is niet dood! Hersendood markeert een specifiek moment in het sterfproces. We kunnen dus stellen dat de hersendode man nog leeft.

Als de nieren niet werken, laten we dan niet zeggen dat de persoon in kwestie “nierdood” is, maar ga met hem dialyse! Als onze hersenen niet meer werken, zijn ze ziek – net als de nieren – maar niet dood! Daarom is het ook mogelijk dat mensen die als “hersendood” worden beschreven weer wakker worden en tot bezinning komen.

Er zijn steeds meer artsen die de mogelijkheid toegeven dat een hersendood nog iets kan voelen, pijn kan voelen en mogelijk zelfs horen wat er gezegd wordt. Zelfs een vooraanstaand arts van de DSO stelt: “Het is inderdaad onmogelijk te bewijzen dat iemand die hersendood is verklaard echt geen gevoel meer heeft voor waarneming – daarom weten we ook niet of hij pijn kan voelen of niet. ” Maar als we niet zeker weten dat een hersendode geen pijn voelt – noch bij testen noch bij het verwijderen van organen zelf – waarom blijven we dat dan doen?

Het zou natuurlijk veel beter zijn om volledig te stoppen met het ‘slachten’ van orgaandonoren, die zich midden in hun sterffase bevinden, en hen hun persoonlijke dood toe te laten.

Hoe komt het dat we tegenwoordig zo oppervlakkig omgaan met de dood van een maand?

… we kunnen niet meer zien en/of ervaren dat het hele proces van sterven logisch is! En inderdaad elk onderdeel van dit proces: alle ervaring is nodig om een goede overgang te bereiken.

Ons proces van sterven is een proces van geboorte. Hier vecht hij voor. om van de oude aardse wereld af te komen om vrij in de nieuwe wereld te komen.

Er is nu genoeg bewijs dat ons doet vermoeden dat we tijdens het sterven ingrijpen in een heilige gebeurtenis, waarvan we eigenlijk nog geen echt begrip hebben. Maar dit is precies waarom onze interventie grote gevolgen zal hebben voor de donor, en veel diepgaande gevolgen zal hebben dan we ons bewust zijn – gevolgen die niet alleen voelbaar zullen zijn in het leven na de dood in de spirituele wereld, maar ook in het volgende leven.

(Hans Stolp- orgaandonatie- bewustwording van orgaandonatie? )